Achter de schermen van de honing uit Châtel
Een passie voor bijen
Voor Marcel David begon zijn verhaal met bijen al op jonge leeftijd. Op slechts 16-jarige leeftijd verzorgde hij al zijn eerste bijenvolken. De jaren zijn sindsdien verstreken, maar zijn nieuwsgierigheid is gebleven.
“Ik leer nog elke dag iets nieuws over hen”, vertelt hij.
Michelle sloot zich in 1997 bij dit avontuur aan en deelt sindsdien met haar man deze passie voor de bijenteelt en voor deze insecten, waarvan de organisatie blijft verbazen.
Vandaag zorgen ze samen voor een twintigtal bijenkorven en nucs (tijdelijke mini-bijenkasten die door de imker worden gebruikt om jonge koninginnen groot te brengen en te laten bevruchten), kleine bijenvolken die onder meer een koningin kunnen grootbrengen. In totaal leven er bijna 800.000 bijen in hun bijenstanden.
Een leven op het ritme van de bijenkorf
Wie een bijenkorf observeert, ontdekt een hechte kleine samenleving. Elke bij heeft een rol die in de loop van haar leven verandert: de bijenkorf schoonmaken, het broed en de koningin voeden, de raten bouwen, de bijenkorf ventileren, de kolonie verdedigen of eropuit trekken om nectar en stuifmeel te verzamelen.
De werkbij is waarschijnlijk de bij die we ons het gemakkelijkst voorstellen: ze verlaat de bijenkorf om nectar en stuifmeel van bloemen te verzamelen en keert vervolgens terug om haar oogst met de kolonie te delen.
En in een bijenkorf wordt niets aan het toeval overgelaten. Wanneer de temperaturen te hoog oplopen, verzamelen de bijen zich rond de koningin en wapperen ze met hun vleugels om een constante temperatuur te behouden. In de winter daarentegen kruipen ze dicht bij elkaar en leven ze van de honingvoorraden die tijdens het warme seizoen zijn aangelegd.
Werk op het ritme van de seizoenen
Voor de imker wordt het hele jaar dan ook volledig bepaald door het leven van de bijenvolken.
In de lente en aan het begin van de zomer kan onder meer het zwermen plaatsvinden, een natuurlijk fenomeen waarmee een kolonie zich kan voortplanten. Er verschijnt een nieuwe koningin en de oude koningin verlaat de bijenkorf, vergezeld door een deel van de bijen, op zoek naar een nieuwe leefomgeving.
De verkenningsbijen trekken er vervolgens op uit om de omgeving te verkennen. Een boom, een verlaten bijenkorf of soms zelfs een beschutte plek in een chalet kan de toekomstige schuilplaats van de kolonie worden.
Voor Marcel en Michelle betekent zorg dragen voor de bijen ook dat ze hun voedselvoorraden in de gaten houden. De honing die de kolonies produceren, wordt niet volledig geoogst: ze moeten voldoende voedsel overhouden om de winter door te komen. Wanneer de voorraden onvoldoende zijn, kan de imker ze aanvullen met aangepast voedsel.
Wanneer het tijd is om de honing te oogsten
De oogst is uiteraard een bijzonder moment voor de imker. Bij Marcel en Michelle maakt die deel uit van een heel persoonlijke manier van werken met de bijen: ze plannen hun werkzaamheden op basis van de sterrenbeelden en de invloed van de maan.
Zo geven ze de voorkeur aan het oogsten tijdens vuur-, aarde- en luchtconstellaties, terwijl ze werkzaamheden in de bijenkasten tijdens waterconstellaties vermijden. Voor hen is dit een manier om aandacht te blijven hebben voor de verschillende ritmes die het leven van hun bijenvolken omringen.
Achter elke pot honing schuilt dus veel meer dan alleen het werk van de bijen. Er is ook het werk van de imker: observeren, begeleiden, beschermen en weten wanneer het juiste moment is om in te grijpen.
In Châtel maakt deze productie volledig deel uit van een bergomgeving waarin de natuur centraal staat. Ook de bijen dragen bij aan dit evenwicht door de vele planten en bloemen die het landschap van de vallei kenmerken, te bestuiven.
Wie de honing van Marcel en Michelle David ontdekt, ontdekt uiteindelijk ook een andere kant van Châtel: een discreet vakmanschap dat met passie wordt doorgegeven, op het ritme van de seizoenen en het gezoem van de bijenkorven.